Ayvalık Ayazması (Panagia Phaneromeni)

Ayazma, Yunanca “kutsal yer” anlamındaki hagiasma kelimesinden gelir; Ortodoks geleneğinde şifa dağıttığına inanılan kutsal su kaynaklarının üzerine yapılan yapılardır. Ayvalık’ın en önemli dini yapılarından biri olan Panagia Phaneromeni Ayazması Meryem Ana’ya adanmış.

Anlatılan hikâyeye göre Evaggelini adlı 16 yaşındaki bir kızın 1851’de gördüğü rüyanın ardından kazı yapıldı ve 28 Haziran 1852’de, sahilden yaklaşık 100 metre içeride Meryem Ana ikonası ile kutsal su bulundu. İlk ayazma 1867’de yapıldı; 1890’da yıkılarak yerine bugünkü daha büyük yapı inşa edildi. 2011’de Balıkesir Müzesi’nin yürüttüğü kazılar, yapının bir kilise değil ayazma olduğunu kesinleştirdi.

Dört korint sütunlu narteksi, vitraylı pencereleri ve prostylos tapınak planıyla kentin en özgün yapılarından biri.