Burhaniye ve Ören'de bir gün

Burhaniye'yi yalnızca yazlıklarıyla tanıyanlar, kasabanın üç ayrı yüzünü kaçırır: zeytinlik tepelerdeki köyleri, 18. yüzyıldan kalan çarşısı ve antik Adramytteion'un üzerine kurulmuş Ören. Bu rota sabahı tepede, öğleyi çarşıda, öğleden sonrasını Ören'in kumsalında geçiriyor ve günü İskele'nin fenerleri arkasında bitiriyor.

Duraklar arasında araçla 5–15 dakika var: Dutluca, Burhaniye merkezinin 9 kilometre doğusunda; Ören ve İskele merkezin 5 kilometre kadar batısında, kıyıda. Merkezdeki üç durak birbirine yürüme mesafesinde.

Sabah: Dutluca'da kahvaltı ve Deliklitaş

Güne zeytinlikler arasından tırmanan yolun sonundaki Dutluca köyünde başlayın. Dutluca Manzara Cafe, Deliklitaş kayalarının hemen dibindeki ahşap bir kafe: terastaki masalardan Burhaniye ovası, Edremit Körfezi ve Kaz Dağları tek bir panoramada görünüyor. Serpme kahvaltı, gözleme, çay ve Türk kahvesi var.

Kahvaltıdan sonra kısa bir patikayla kayalara çıkın. Deliklitaş, ortası pencere gibi açılmış dev bir kaya. Yerinde duran bilgi tabelasına göre burası Demir Çağı'na, MÖ 10.–11. yüzyıllara uzanan bir Trak-Misya kaya sunağı: antik çağlarda doğa güçlerine tapınılan, kayalara taht, arınma havuzu ve oyuklar açılan kutsal yerlerden. Köyde bugün de delikten geçenin dileğinin olacağına inanılıyor.

Burhaniye çarşısı: müze ve iki cami

Tepeden inip Burhaniye merkezine geçin. Kuva-yı Milliye Kültür Müzesi'nin binası 18. yüzyıldan beri kullanılıyor; Kurtuluş Savaşı sırasında Kuva-yı Milliye'nin karargâhı oldu. Alt kattaki arkeoloji bölümünde Adramytteion ve çevresindeki antik kentlerden buluntular ve sikkeler, üst kattaki etnografya bölümünde Burhaniyeli ailelerin eşyaları ve Nutuk'un 1927 tarihli Osmanlıca ilk baskısı sergileniyor. Öğleden sonra Ören'de antik kenti göreceğiniz için buluntulara burada bakmak iyi bir hazırlık.

Belediyenin verdiği bilgiye göre müze hafta içi 08.30–17.30, cumartesi 09.00–15.00 açık; pazar kapalı, giriş ücretsiz.

Birkaç dakika ötede kasabanın çekirdeği: Koca Camii. Belediyenin tarihçesine göre kasabanın dini lideri Muhyiddin-i Rumi'nin yaptırdığı caminin çevresinde bir mahalle oluştu ve bu mahalle kasabanın merkezi oldu; Kültür Envanteri yapımını 1781–1782'ye tarihliyor. Hemen yanındaki Muhyiddin-i Rumi Türbesi'nin avlusunda bir çeşme ve tarihi bir hazire var.

Çarşının içindeki Hanay Camii'ni ise Voyvoda Hacı Ali Ağa 1758–1759'da yaptırdı. Yapı 1944 depreminde büyük hasar gördü, sonra onarıldı; yanında Osmanlı döneminde çocukların temel eğitim aldığı bir sıbyan mektebi binası korunuyor. Camileri namaz vakitleri dışında ziyaret edin.

Öğle: Ören'de papalina

Öğle yemeği için kıyıya, Ören'e inin. Papalina Balıkevi, plaj caddesine yakın, yaşlı çam ağaçlarının gölgesindeki bir bahçede. Adını Körfez'in küçük, yağlı balığı papalinadan alıyor: papalina ve sardalya tava, şişte mezgit, kalamar ve balık ekmek menünün temeli. Hızlı servisiyle Ören'de denize girenlerin en sık uğradığı yerlerden.

Öğleden sonra: Adramytteion, Pegasus ve kumsal

Ören, Edremit'e adını veren antik Adramytteion kentinin üzerinde. Antik Mysia'nın önemli liman kentlerinden biriydi; kıyıdaki kent terk edilip iç kesime taşınınca ad da yeni yerleşime geçti ve zamanla "Edremit"e dönüştü. Kazılarda iyi korunmuş bir antik liman, depo yapıları, Bizans dönemi konutları ve kilise kalıntıları bulundu. Limanın mendireği bugün kumsal şeridinde ve sualtında: kıyıdan batıya yaklaşık 150 metre uzanıp kuzeye kıvrılıyor. Kazı alanlarına giriş koşulları sezona göre değişebiliyor.

Plajın hemen üstündeki Ören Meydanı'nın simgesi beyaz, kanatlı Pegasus heykeli. Kaidedeki yazıya göre Pegasus, Adramytteion'un sikkelerinde üç yüz yıl boyunca simge olarak kullanılmış. Heykeli çevreleyen parkta antik kentten kalan sütun gövdeleri, sütun başlıkları ve küpler duruyor; meydanın önündeki kayalıkta bronz bir denizkızı heykeli oturuyor.

Ardından Ören Plajı'na girin. Kıyı boyunca uzanan kumsal temiz ve ince kumlu; belediyenin işlettiği halk plajı 2007'den bu yana Mavi Bayraklı. Duş, tuvalet ve soyunma kabinleri, Mavi Bayrak sınırları içinde cankurtaran var. Yerleşimin asırlık palamut ağaçları tek tek numaralandırılarak koruma altına alındı; Ören'e "Yeşil Ören" denmesi bundan.

Gün batımı ve akşam: İskele

Günü Ören'in 1,5 kilometre kadar güneyindeki Burhaniye İskele'de bitirin. Balıkçı tekneleri ve yatlarla dolu barınağın mendireğinin ucunda kırmızı-beyaz deniz fenerleri duruyor, arkada Kaz Dağları'nın silueti uzanıyor. Limandan batıya palmiyeli, bisiklet yollu kordon yaklaşık 2 kilometre boyunca kıyıyı izliyor. Akşamüstü kordonda yürüyüp güneşin Körfez'in üzerinden batışını izlemek, Burhaniye'de günün en güzel anı.

Akşam yemeği için kordonun kumsala açılan kesimindeki Küçük Ev'e oturun: yazın beyaz örtülü masalar doğrudan kumun üzerine kuruluyor ve gün batımı masadan izleniyor. Girit ezmesi, fava, kabak çiçeği dolması ve tereyağlı karides güveç en çok anılanlar; yaz akşamları rezervasyon gerekiyor.

Kordonun başındaki by Refik klasik bir meyhane sofrası, denizin üzerine kurulu İskele Balıkçısı ise üç yanı su olan masalarıyla başka seçenekler.

İpuçları

• Pazar günü müze ve Otantik Gözleme Evi kapalı; o gün sabahı Dutluca'da uzatıp öğleden sonrayı tamamen Ören'e ayırın.
• Pazar yerleri: Burhaniye'nin büyük pazarı pazartesi merkezde, Ören'in pazarı perşembe günü kuruluyor; cumartesi sabahı Öğretmenler Cumartesi Pazarı'nda köy peyniri, bal ve zeytin var.
• Çarşıda öğle yemeği isterseniz Koca Camii'nin yakınındaki eski bir taş evde Otantik Gözleme Evi el açması gözleme ve cevizli ev baklavası pişiriyor.
• Ören'de gün batımını kumdan izlemek isterseniz Paprika Beach'te güneş tam karşıdan batıyor; denizdeki salıncağıyla akşamüstü kalabalık.
• Çocuklarla geliyorsanız: Çocuklarla Edremit Körfezi.