Ayvalık'ta bir gün

Ayvalık bir günde tüketilecek bir yer değil, ama bir günde sevilecek bir yer. Kent merkezinin büyük bölümü yürüme mesafesinde: Rum ustaların sarımsak taşından yaptığı evler, kiliseden camiye dönüşmüş yapılar, tostçular ve tatlıcılar birkaç sokak içinde. Bu rota sabahı çarşıda yürüyerek, öğleden sonrasını kısa sürüşlerle geçiriyor ve günü Körfez'in en bilinen seyir noktasında bitiriyor.

Rotadaki ilk sekiz durak birbirine yürüme mesafesinde. Rahmi M. Koç Müzesi'ne yürünebilir; Lale Adası ve Şeytan Sofrası için araç ya da dolmuş gerekir.

Sabah: Saatli Cami'nin yanında kahvaltı

Güne Bi İkramcık'ta başlayın: Saatli Cami'nin hemen yanındaki sarmaşıklı köşe binada serpme kahvaltı geliyor, masaların bir kısmı saat kulesine bakıyor. Sıcak pişi, kabak çekirdekli bal ve sahanda kuymak en çok konuşulanlar. Yaz hafta sonlarında erken gitmek iyi olur.

Kiliseden camiye: üç yapı, bir sabah

Kahvaltıdan kalkınca üç yapı birkaç dakikalık yürüyüş mesafesinde:

• Saatli Cami, 1850 dolaylarında Agios Yannis Kilisesi olarak yapıldı, 1928'de camiye dönüştürüldü. Adını veren saat, 1870'te eklenen kulede; dar sokaklarda kaybolduğunuzda iyi bir buluşma noktası.
• Taksiyarhis Anıt Müzesi, 2013'ten beri müze olarak gezilen kilise. Altın varaklı ayrıntılar, ikonalar ve en çok dikkat çeken ayrıntı olan balık derisi üzerine yapılmış azize portreleri burada. Ziyaret saatleri mevsime göre değişebiliyor; gitmeden güncel bilgiye bakın.
• Çınarlı Cami, özgün adıyla Agia Yorgi, 1923'te camiye dönüştürülmüş. Sarımsak taşından cephesi ve ikiz pencereleri sabah ışığında en iyi hâlinde.

Camileri namaz vakitleri dışında, sessizce ve uygun kıyafetle ziyaret edin.

Taş sokaklar ve Macaron

Sonraki bir saati plansız geçirin. Ayvalık'ın asıl karakteri dar sokaklarında: bir kısmı otel ve kafeye dönüşmüş taş evler, renkli kapılar, avlulardan taşan begonviller. Güneye, Barbaros Caddesi'ne doğru yürüyünce Macaron mahallesine inersiniz. Adını eskiden burada yetiştirilen ve Rumca "macaron" denen mercanköşkten alan mahallede neoklasik evler sıralanıyor. Macaron Muhallebicisi'nde bademli ya da sakızlı muhallebi, yanında bitki şerbeti iyi bir mola.

Yaz öğlenleri sokaklar çok ısınır; bu yürüyüşü sabaha sığdırın.

Öğle: tost ve tatlı

Ayvalık tostu, bol malzemeyle doldurulup uzun ekmek arasında kızartılan, kentin adını taşıyan sokak lezzeti. Onu en klasik hâliyle Tostçular Çarşısı'nda, yan yana dizilmiş büfelerde yiyin. Yazın öğle saatlerinde kuyruk oluşabiliyor; öğleden önce ya da ikindi daha rahat.

Tatlı için çarşıdaki Güler Tatlıhanesi 1942'den beri açık. Vitrinin yıldızı Ayvalık'ın yerel tatlısı lor tatlısı; yazın asıl kuyruk, 1947'den kalma İtalyan makinelerinde yapılan sakızlı dondurma için oluşuyor.

Öğleden sonra: zeytinyağı fabrikası ve deniz

Ayvalık'ın zenginliği zeytinden geldi. Rahmi M. Koç Müzesi'nin Ayvalık şubesi, Sakarya Mahallesi'ndeki tarihi bir zeytinyağı fabrikasında. Müze pazartesi kapalı; yazın 10.00–19.00, kışın 10.00–17.00 açık. Cunda'daki Taksiyarhis şubesiyle "iki müze, tek bilet" geçerli, ertesi gün Cunda'ya geçecekseniz biletinizi saklayın.

Ardından Cunda yolundaki Lale Adası'na geçin. Ada 1817'de yapılan yaklaşık 700 metrelik bir dolgu yolla karaya bağlandı; Cunda'ya geçen herkes farkında olmadan üzerinden geçiyor. Adadaki Duba Plajı belediyenin işlettiği Mavi Bayraklı plaj; öğleden sonra kısa bir yüzme için merkeze en pratik seçenek.

Gün batımı: Şeytan Sofrası

Ayvalık'ın 8 kilometre güneyinde, sönmüş bir volkanın lav birikintilerinden oluşmuş sofra biçimli tepe. Demir kafesin içindeki "şeytanın ayak izi"ne bozuk para atıp dilek tutuluyor; asıl sebep ise manzara: bütün Ayvalık adaları ve Midilli. Sarımsaklı yolundan tabelaları izleyerek virajlı bir yoldan yaklaşık 10 dakikada çıkılıyor; Cumhuriyet Meydanı'ndan kalkan dolmuşlar da uğruyor.

Yazın otopark ve teras hızla doluyor; gün batımından en az yarım saat önce orada olun.

Kalabalıktan kaçmak isterseniz merkeze daha yakın Cennet Tepesi de adaları ve Körfez'i yukarıdan gösteriyor.

Akşam: meyhane

Çarşıya dönüp Tenekeciler Sokağı'ndaki Tik Mustafa'nın Yeri'nde günü kapatın: otuz yılı aşkın bir meyhane, seksenden fazla Ege ve Girit mezesi; Girit ezmesi, deniz börülcesi, sübye ve ızgara kalamar en çok anılanlar. Yazın rezervasyon önerilir.

Başka bir masa ararsanız, 1881 yapımı bir binada yedi sekiz masalık Şimdi Rum Meyhanesi (pazartesi kapalı) ya da yazın denize uzanan şubesiyle Tamam Meyhane iyi seçenekler.

İpuçları

• Pazartesi gelirseniz Rahmi M. Koç Müzesi kapalı; o gün öğleden sonrayı tamamen denize ayırın.
• Ayvalık'ın plajları Sarımsaklı tarafında yoğunlaşıyor; deniz gününüzü uzatmak isterseniz Çamlık'taki Kapri Plajı ya da Paşalimanı Plajı merkeze yakın.
• İkinci gününüz varsa Cunda'ya geçin: Cunda'da bir gün.