
Apollon Smintheion (Gülpınar)
Assos, Çanakkale
Gülpınar’da, İlyada sahneleriyle bezeli İon düzenindeki Apollon Smintheus Tapınağı; fare simgeli Apollon kültünün Anadolu’daki tek kutsal alanı.
- Tarihi Mekanlar
- Müze

Körfez deneyimleri
Taş sokaklar, eski yapılar ve yaşayan hikâyeler
Rum ustaların sarımsak taşından evleri, kiliseden dönüşen camiler, zeytinyağı fabrikalarında açılan müzeler ve antik kentler: Körfez’in tarihi kıyı boyunca katman katman.
Mekanları keşfet
Körfez’in dört bir yanından seçtiğimiz tarihi mekanlar durakları

Assos, Çanakkale
Gülpınar’da, İlyada sahneleriyle bezeli İon düzenindeki Apollon Smintheus Tapınağı; fare simgeli Apollon kültünün Anadolu’daki tek kutsal alanı.

Assos, Çanakkale
Akropolden denize teraslarla inen antik kent: surlar ve batı kapısı, gymnasion, agora, denize bakan tiyatro ve lahitleriyle ünlü nekropol.

Assos, Çanakkale
Behramkale’nin tepesinde, Midilli’ye bakan akropolde Anadolu’nun Dor düzenindeki tek tapınağı; ayağa kaldırılmış sütunları ve gün batımı manzarasıyla Assos’un simgesi.

Assos, Çanakkale
Asya kıtasının en batı ucunda, 1729’da tamamlanan Osmanlı kalesi; burçlarından liman, fener ve Midilli manzarası.

Assos, Çanakkale
Athena Tapınağı’nın girişinde, I. Murad (Hüdavendigar) dönemine tarihlenen erken Osmanlı camisi; son cemaat yerinde antik sütunlar kullanılmış.

Assos, Çanakkale
Behramkale’nin kuzeyinde Tuzla Çayı üzerinde, Murat Hüdavendigar dönemine tarihlenen 80 metrelik, dört gözlü taş köprü.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Kaz Dağı’nın Çanakkale yamacında, Küçükkuyu’nun üstünde; taş evleri, kalderım sokakları ve çınar altındaki meydanıyla 1989’dan beri sit alanı olan eski Rum köyü.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Adatepe’nin yukarısında, eski taş köy ilkokulu: ahşap sıralı sınıfları, eski ders kitapları ve araç gereçleriyle bugün eğitim tarihi müzesi; bahçesinden köy ve Körfez görünüyor.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Küçükkuyu’nun girişinde, eski bir sabunhane binasında 2001’de açılan Türkiye’nin ilk zeytinyağı müzesi: presler, küpler, değirmen taşları ve zeytinyağı ürünleri satan dükkân.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Küçükkuyu’nun 3 km yukarısında, Kaz Dağı’nın eteğinde; restore edilmiş taş konakları, kalderım sokakları, kiliseden dönüştürülmüş camisi ve meydanıyla Adatepe’nin komşu köyü.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Adatepe’nin girişinde, çam ormanı içindeki kısa bir patikayla çıkılan kayalık tepe: kayaya oyulmuş sunak, taş örgü yapı ve bütün Edremit Körfezi’ne bakan manzara.

Havran, Balıkesir
Havran’ın en büyük ve en eski merkez camisi: 1797’de yapılmış, 1953 depreminden sonra yeniden ayağa kaldırılmış; yeşil ahşap tavanı, ahşap mahfili ve şadırvanlı avlusuyla.

Havran, Balıkesir
Havran’ın ortasında, 1912’de yapılmış üç katlı tuğla konakta Antik Çağ’dan Cumhuriyet’e ilçenin tarihini, eski ev eşyalarını ve Seyit Onbaşı canlandırmasını gösteren kent müzesi.

Havran, Balıkesir
Çanakkale kahramanı Seyit Onbaşı’nın köyü Kocaseyit’te; anıt mezarı, top mermisini sırtlayan bronz heykeli ve küçük müzesiyle ovaya bakan bakımlı anma alanı.

Havran, Balıkesir
Atatürk’ün 6 Şubat 1923’te konakladığı ve Seyit Onbaşı ile görüştüğü ahşap Terzizade Konağı; restorasyondan sonra kalem işi tavanları ve canlandırma odalarıyla ücretsiz müze.
HavranHavran, Balıkesir
Havran Çayı’nın ovaya çıkmadan önce açtığı kayalık boğazda, bugün Havran Barajı gölünün kıyısında; Bakır Çağı buluntuları veren dört ana girişli mağara sistemi.

Küçükköy, Ayvalık
Küçükköy meydanında, Merkez Camii’nin avlusundaki 19. yüzyıldan kalma taş okul binasında ücretsiz kent müzesi; köylülerin bağışladığı eşyalar, gelinlikler ve Balkan göçünü anlatan panolar.

Küçükköy, Ayvalık
Küçükköy meydanında, 19. yüzyılda Aya Athanasios Kilisesi olarak yapılıp mübadeleden sonra camiye çevrilen taş yapı; kemerli revakı, mavi tavanlı galerili iç mekânı ve müzeyle muhallebicinin paylaştığı ağaçlı avlusu.

Edremit, Balıkesir
Atatürk’ün 13 Nisan 1934’te Edremit’e gelişinde konakladığı, zeytinyağı tüccarı Arkök ailesine ait erken Cumhuriyet dönemi evi; restore edilip dönem eşyalarıyla anı evi olarak açıldı, giriş ücretsiz.

Edremit, Balıkesir
Edremit merkezde, restore edilmiş iki katlı eski bir Edremit evinde küçük etnografya müzesi; döşenmiş odalar, yöresel giysiler, mutfak eşyaları ve Kuva-yı Milliye dönemine ait silah, bayrak ve fotoğraflar.

Edremit, Balıkesir
Edremit–Akçay yolunda, Sabit Ertür zeytinyağı fabrikasının içindeki özel müze; buhar kazanları, ahşap presler, değirmen taşları ve eski yağhanelerden kurtarılan aletlerle Körfez’in zeytinyağı geçmişi.

Edremit, Balıkesir
Edremit’in tarihi merkezinde, kapı kitabesine göre 18. yüzyıl sonunda Ümmühan Hanım’ın yaptırdığı küçük cami; ahşap tavanı, ahşap mahfili, revaklı son cemaat yeri ve tuğla minaresiyle 2023’te yeniden açıldı.

Edremit, Balıkesir
Edremit çarşısında, halk arasında “Pırasa Camii” denen 1851 tarihli cami; sivri kemerli büyük pencereleri, taş portali, ahşap döner merdiveni ve sonradan eklenen minaresiyle Köfteci Hilmi’nin tam karşısında.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Kaz Dağı’nın 1.726 metrelik zirvelerinden, Sarıkız efsanesinin geçtiği ve taş duvarlı türbesinin bulunduğu tepe; Zeytinli’den milli park içinden uzun bir dağ yoluyla çıkılıyor, Körfez manzarası geniş.

Altınoluk, Balıkesir
Altınoluk’un doğusunda, Kaletaşı Tepesi’nin zeytinlik yamacında antik kent; koruma çatıları altındaki Roma villasının renkli taban mozaikleri ve fresk izleri görülebiliyor, giriş ücretsiz.

Güre, Balıkesir
Güre’de 1931’den kalma bir zeytinyağı fabrikasında kurulan özel müze; Kuzey Ege antik kentlerinden sikkeler, Kaz Dağı efsaneleri, zeytinyağı geçmişi ve Edremit’in kültür insanları.

Güre, Balıkesir
1991’de öğretmen Alibey Kudar’ın kurduğu, “Türkiye’nin ilk köy müzesi” olarak bilinen galeri; Tahtacı Türkmenlerinin kültür varlıkları ve Kaz Dağı efsaneleri.

Güre, Balıkesir
Güre’nin yukarısında, 1930’lardan kalma restore edilmiş ilkokul binasında ücretsiz jeoloji müzesi: Kaz Dağları ve Madra’dan taş ve mineral örnekleri, Aeneas Rotası tanıtımı, bahçede asırlık çınarlar.

Burhaniye, Balıkesir
Burhaniye’nin 6 km güneyindeki Şahinler köyünde 1895 tarihli cami; iç duvarlarında hayali bir İstanbul panoraması, un değirmeni ve köy mezarlığını betimleyen kalem işi resimler.

Burhaniye, Balıkesir
Burhaniye Dutluca köyünün tepesinde, ortası doğal olarak delik dev kaya: Demir Çağı’na uzanan Trak-Misya kaya sunağı ve körfeze hâkim bir seyir noktası.

Burhaniye, Balıkesir
Burhaniye merkezinde Voyvoda Hacı Ali Ağa’nın 1758–1759’da yaptırdığı cami; 1944 depreminde ağır hasar gördü, yanında tarihi bir sıbyan mektebi bulunuyor.

Burhaniye, Balıkesir
Burhaniye’nin çekirdeği: kasabanın dini lideri Muhyiddin-i Rumi’nin yaptırdığı, çevresinde şehir merkezinin oluştuğu Koca Camii ve hemen yanındaki türbesi.

Gömeç, Balıkesir
Gömeç’in Yaya Mahallesi’nde, anlatıya göre Fatih Sultan Mehmet’in 1462 Midilli seferi sırasında Altınova’dakiyle aynı modelde yaptırdığı cami; 1944 depreminde yıkılıp 1945’te aynı ölçülerle yeniden inşa edildi.
GömeçGömeç, Balıkesir
Gömeç’in kuzeybatısında, körfez kıyısındaki tepede Erken Tunç Çağı’ndan itibaren yerleşim görmüş höyük; yüzeyde bulunan seramikler bölgenin Ege adalarıyla eski bağlarını gösteriyor.

Gömeç, Balıkesir
Karaağaç’ın en yüksek noktasında, 16 Temmuz 1919’da Yunan savaş gemilerinin Ali Çetinkaya’nın karargâhını bombalaması sonucu şehit düşen yedi askerin anıtı ve şehitliği.
CundaCunda, Ayvalık
Pateriça kıyısının hemen açığındaki Güvercin Adası’nda, zeytinlikler arasında duran ortaçağdan kalma manastır; yaşlanan korsanların günah çıkarmak için geldiği anlatılır.

Cunda, Ayvalık
Cunda’nın batısındaki çamlık alanda, duvarları çatı hizasına kadar ayakta duran tek nefli kilisesi, çevre duvarı, hücreleri ve sarnıcıyla terk edilmiş Rum manastırı.
CundaCunda, Ayvalık
Bir zamanlar adanın en büyük kilisesi olan Panayia’nın kalıntıları; 1944 depreminde ağır hasar gördükten sonra 1954’te yıktırılan yapının enkazı Cunda’nın hüzünlü hatıralarından.
CundaCunda, Ayvalık
Cunda’nın kuzey ucunda, Pateriça yolunun sonunda denize bakan 18. yüzyıl manastırı; 2012’de restore edilerek özel kullanıma geçti, ziyarete kapalı ama denizden ve yolundan görülebiliyor.

Ayvalık, Balıkesir
Meryem Ana’ya adanmış Panagia Phaneromeni Ayazması: 1851’deki bir rüyanın ardından yapılan kazıyla bulunan kutsal su üzerine kurulmuş, tapınak planlı Rum dönemi yapısı.

Ayvalık, Balıkesir
Kalkolitik Çağ’dan Bizans’a uzanan pişmiş toprak, bronz, cam ve taş eserleri kronolojik olarak anlatan sergi; çocuklara yönelik eğitim kitleri ve etkinlikleriyle öne çıkıyor.

Ayvalık, Balıkesir
İsmet Paşa Mahallesi’nde 19. yüzyıl ortasında yapılmış tarihi han; bugün dükkânları, sanatçı atölyeleri, kafesi ve etkinlikleriyle Ayvalık’ın buluşma noktalarından.

Ören, Burhaniye
Edremit’e adını veren antik Adramytteion’un kalıntıları: Ören Tepe’deki kazı alanları ve bugün kumsalda ve sualtında izlenen mendireğiyle iyi korunmuş antik liman.

Altınoluk, Balıkesir
Altınoluk’un eski adı Papazlık olan yamaçtaki tarihi köy merkezi: tarihi çınarlı meydan, Rum ve Osmanlı evleri, Abdullah Efendi Konağı, tarihi hamam ve sadaka taşı; denizi ve kasabayı tepeden görüyor.

Ayvalık, Balıkesir
Ayvalık merkezde, tarihi bir zeytinyağı fabrikası binasında açılan Rahmi M. Koç Müzesi; Cunda’daki Taksiyarhis şubesiyle ortak biletle gezilebiliyor.

Ayvalık, Balıkesir
Rum ustaların sarımsak taşından yaptığı evlerle çevrili, bir kısmı otel ve kafeye dönüşmüş dar sokaklar; Ayvalık’ı tanımanın en iyi yolu bu sokaklarda yürüyerek kaybolmak.

Burhaniye, Balıkesir
Kurtuluş Savaşı’nda Kuvayı Milliye karargâhı olan 18. yüzyıl binasında, Adramytteion buluntuları, Burhaniyeli ailelerin etnografik eserleri ve Nutuk’un 1927 Osmanlıca ilk baskısı; giriş ücretsiz.

Cunda, Ayvalık
Başmelekler Cebrail ve Mikail’e adanmış, 1873’te yapılan Taksiyarhis Kilisesi; 2014’ten beri teneke oyuncaklardan buharlı modellere uzanan koleksiyonuyla Rahmi M. Koç Müzesi olarak geziliyor.
CundaCunda, Ayvalık
II. Abdülhamid’in yaptırdığı, kitabesine göre 1897–98’de tamamlanan, sarımsak taşından neoklasik cami; inşa edildiğinde adanın tek camisiydi.

Edremit, Balıkesir
Edremit çarşısının ortasında, devşirme antik sütun başlıklarıyla tek kubbeli erken dönem camisi; haziresindeki banisi Yusuf Sinan’ın kitabesi Balıkesir çevresinin en eski kitabesi.

Kazdağları, Balıkesir / Çanakkale
Altınoluk’un 5 km batısında, Çanakkale sınırındaki Mıhlı Çayı vadisinde Roma mimarisindeki Baş Değirmen Köprüsü, küçük göletler ve şelaleler.

Ayvalık, Balıkesir
1850 dolaylarında Agios Yannis Kilisesi olarak yapılan, 1928’de camiye dönüştürülen ve adını çan kulesinin üzerindeki saatten alan yapı; Ayvalık çarşısında yön bulmanın da en kolay işareti.

Cunda, Ayvalık
Cunda’nın tepesindeki eski Agios Yannis şapeli ve yel değirmeninin restore edilip 2007’de kitaplığa dönüştürüldüğü alan; çevresindeki değirmenler ve körfez manzarasıyla adanın seyir noktası.

Ayvalık, Balıkesir
Ayvalık çarşısının ortasındaki tarihi Taksiyarhis Kilisesi; altın varaklı süslemeleri, ikonaları ve balık derisi üzerine yapılmış azize portreleriyle 2013’ten beri anıt müze olarak geziliyor.

Ayvalık, Balıkesir
Özgün adı Agia Yorgi olan, 1923’te camiye dönüştürülen kilise; sarımsak taşından cephesi, ikiz pencereleri ve kilise döneminden kalan altın varaklı süslemeleriyle Ayvalık merkezin en görkemli yapılarından.
Yerel gözle
Edremit Körfezi’nin kıyısı antik çağdan bu yana yerleşim yeridir. Antik kentlerin kalıntıları, mübadele öncesinin Rum mahalleri, zeytinyağı ticaretinin fabrikaları ve Kurtuluş Savaşı’nın izleri bugün birkaç kilometre arayla gezilebiliyor.
Son güncelleme:
Ayvalık’ın tarihi sokakları Rum ustaların sarımsak taşından yaptığı evlerle çevrilidir. Çarşının ortasındaki Taksiyarhis Anıt Müzesi altın varaklı süslemeleriyle; 1850 dolaylarında Agios Yannis Kilisesi olarak yapılan Saatli Cami adını çan kulesindeki saatten alır. Cunda’da 1873 tarihli Taksiyarhis Kilisesi bugün Rahmi M. Koç Müzesi olarak açıktır; adanın kuzey ucundaki 18. yüzyıl Ayışığı Manastırı ise özel kullanımda olduğu için ziyarete kapalıdır; yolundan ve denizden görülebilir.
Altınoluk’un doğusundaki zeytinlik yamaçta Antandros’ta koruma çatıları altındaki Roma villasının renkli taban mozaikleri görülebilir. Edremit’e adını veren antik Adramytteion’un kalıntıları Ören’dedir. Burhaniye Dutluca’daki Deliklitaş, Demir Çağı’na uzanan bir kaya sunağıdır; Adatepe’deki Zeus Altarı da kayaya oyulmuş sunağıyla bilinir.
Körfez’in hikâyesi zeytinyağıyla iç içedir ve eski fabrikaların birçoğu bugün müzedir. Küçükkuyu’daki Adatepe Zeytinyağı Müzesi eski bir sabunhanede, Güre’deki Kazdağı Müzesi 1931’den kalma bir fabrikada, Ayvalık’taki Rahmi M. Koç Müzesi tarihi bir zeytinyağı fabrikası binasında açılmıştır. Edremit–Akçay yolundaki Evren Ertür Zeytinyağı Aletleri Müzesi de bir fabrikanın içindedir.
Havran’da Atatürk’ün 6 Şubat 1923’te konakladığı Terzizade Konağı, 1912 yapımı bir konaktaki Havran Kent Müzesi ve Seyit Onbaşı’nın köyündeki Kocaseyit Anıtı ve Müzesi aynı gün gezilebilir. Edremit’te restore edilmiş eski bir evde Ayşe Sıdıka Erke Etnografya Müzesi, Güre’nin yukarısında 1991’de bir öğretmenin kurduğu Tahtakuşlar Etnografya Müzesi yöre hayatını anlatır.
Gezi rehberi
Durakları bir güne ve rotaya yayan yerel rehberler

Gezi rehberi
Muz ağaçlarının gölgesinde kahvaltı, kiliseden dönüşmüş caminin avlusunda göç müzesi, ağaç baskı atölyesi, közde pişen Boşnak böreği, tahinli Küçükköy muhallebisi, Sarımsaklı'nın uzun kumsalı, Badavut'ta akşamüstü yürüyüşü ve taş avluda meze. Ayvalık'ın güneyindeki köyü ve plajını bir günde gezmenin sırası.

Gezi rehberi
Dutluca'nın tepesinde Körfez'e karşı kahvaltı ve Demir Çağı'ndan kalma delikli kaya sunağı, Kuva-yı Milliye karargâhında müze, 18. yüzyıl camileri, Ören'de papalina tava, antik Adramytteion'un limanı, Pegasus heykeli, ince kumlu Mavi Bayraklı plaj ve İskele'de fenerlerin arkasında gün batımı.

Gezi rehberi
Sabah serinliğinde Şahindere Kanyonu'nda derenin içinden yürüyüş, zeytin ağaçlarının altında gözleme, Antandros'un Roma mozaikleri, berrak ve serin bir deniz, kooperatifte balık ekmek, eski köyün taş konakları, cam terastan Körfez ve fenerli barınakta gün batımı. Altınoluk'u bir günde gezmenin sırası.
Sık sorulanlar
Saat ve gün bilgileri değişebilir; yola çıkmadan işletmeyle kontrol edin.
Ayvalık çarşısındaki Taksiyarhis Anıt Müzesi müze olarak gezilebilir. Saatli Cami (Agios Yannis) ve Çınarlı Cami (Agia Yorgi) kiliseden camiye dönüştürülmüş yapılardır. Cunda’daki Rahmi M. Koç Müzesi 1873 tarihli Taksiyarhis Kilisesi’ndedir; Panayia Kilisesi’nin kalıntıları da adada görülebilir.
Bir kısmı pazartesi kapalı: Havran’daki Terzizade Konağı, Edremit’teki Etnografya Müzesi ve Atatürk Kültür Evi, Güre’deki İda-Madra Jeopark Müzesi bunlardan. Adatepe Taş Mektep pazartesi ve salı kapalı. Saatler değişebildiği için gitmeden durak sayfasına ve kurumun duyurularına bakın.

Tarihi Mekanlar rotaları
Körfez’in tarihi mekanlar duraklarını harita üzerinde keşfet, gününü yakın duraklarla planla.
Haritada tarihi mekanlar duraklarını gör